2h sáng 19/7/2026, khi phần lớn các tay đua Tour de France đang chìm trong giấc ngủ sau một ngày thi đấu căng thẳng, tiếng gõ cửa phòng Vingegaard vang lên. Người đứng ngoài không phải nhân viên khách sạn hay thành viên đội Visma-Lease a Bike, mà là các nhân viên kiểm tra doping. Tay đua Đan Mạch phải thức dậy, xác nhận danh tính, hoàn tất thủ tục lấy mẫu rồi mất thêm khoảng 40 phút trước khi trở lại giường. Khoảng 5h sáng cùng ngày, đến lượt Pogacar. Đương kim áo vàng cho biết anh chỉ ngủ khoảng bốn tiếng trước khi bị đánh thức và sau đó không thể ngủ lại. Sự việc xảy ra trước chặng 15 Tour de France 2026, một trong những chặng đấu quan trọng nhất của cuộc đua với đích đến tại Plateau de Solaison. Vài giờ sau, Vingegaard gặp tai nạn nặng cách đích khoảng 20 km, bị gãy xương đòn và phải rời giải. Tay đua của Visma không trực tiếp đổ lỗi cho cuộc kiểm tra ban đêm. Anh thừa nhận tai nạn là một phần không thể tránh khỏi của xe đạp, nhưng cũng nói việc bị gián đoạn giấc ngủ "chắc chắn không giúp ích". Pogacar cũng không cho rằng cuộc kiểm tra là nguyên nhân dẫn tới tai nạn. Tuy nhiên, anh đặt vấn đề rằng một đêm mất ngủ có thể ảnh hưởng tới sự tập trung của cua-rơ trong cuộc đua khắc nghiệt kéo dài ba tuần. Từ đó, một câu hỏi lớn được đặt ra: trong cuộc chiến chống doping, đâu là giới hạn giữa sự cần thiết và sự can thiệp quá mức? Vì sao phải kiểm tra lúc nửa đêm? Thoạt nhìn, việc đánh thức một cua-rơ lúc 2h sáng có vẻ cực đoan. Nhưng với các cơ quan chống doping, yếu tố bất ngờ là một phần quan trọng của hệ thống. Các VĐV thuộc nhóm theo dõi đặc biệt phải khai báo lịch trình, nơi ở và khoảng thời gian có thể được kiểm tra. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa họ chỉ có thể bị kiểm tra trong một khung giờ cố định. Mục tiêu của hệ thống là ngăn việc VĐV có thể chủ động điều chỉnh thời điểm sử dụng chất cấm để tránh bị phát hiện. Một trong những vấn đề khiến các nhà điều tra quan tâm là microdosing – phương pháp sử dụng liều rất nhỏ các chất bị cấm nhằm tạo hiệu quả mong muốn nhưng giảm khả năng bị phát hiện. Trong một số trường hợp, việc kiểm tra vào thời điểm bất ngờ có thể giúp tìm thấy những dấu hiệu mà một cuộc kiểm tra theo lịch thông thường khó phát hiện. Tuy nhiên, không có một "khung giờ vàng" áp dụng cho mọi chất. Khả năng phát hiện phụ thuộc vào loại chất, liều lượng, tốc độ chuyển hóa của từng người và công nghệ xét nghiệm. Vì vậy, kiểm tra ban đêm không đồng nghĩa chắc chắn sẽ phát hiện doping. Nó chỉ là một trong những công cụ giúp hệ thống chống gian lận khó đoán hơn. Chính điểm này tạo nên mâu thuẫn: nếu chỉ kiểm tra vào thời điểm thuận tiện, hệ thống có thể bị lợi dụng; nhưng nếu kiểm tra bất kỳ lúc nào, quyền nghỉ ngơi của VĐV có thể bị ảnh hưởng. Một cuộc kiểm tra không đồng nghĩa với cáo buộc Sau vụ việc, nhiều người đặt câu hỏi liệu Pogacar và Vingegaard có nằm trong nhóm được cơ quan chống doping đặc biệt quan tâm hay không. Câu trả lời hiện chưa rõ ràng. Việc một cua-rơ bị kiểm tra doping, kể cả vào thời điểm bất thường, không đồng nghĩa người đó bị nghi ngờ đã sử dụng chất cấm. Các cuộc kiểm tra có thể dựa trên nhiều yếu tố: chiến lược kiểm soát, kế hoạch phân bổ mẫu, dữ liệu sinh học hoặc những đánh giá rủi ro của cơ quan chuyên môn. Cơ quan Kiểm tra quốc tế (ITA), đơn vị phụ trách nhiều hoạt động chống doping trong xe đạp, khẳng định các cuộc kiểm tra ban đêm không được thực hiện tùy tiện. Theo tổ chức này, mỗi quyết định đều dựa trên việc phân tích nhiều thông tin nhằm lựa chọn thời điểm phù hợp nhất để lấy mẫu. Việc kiểm tra Pogacar và Vingegaard cũng không phải trường hợp duy nhất trong những ngày cuối Tour. Một số đội khác như Red Bull, Decathlon, Jayco hay Bahrain cũng có cua-rơ được kiểm tra trong giai đoạn này. Điều đó cho thấy đây là một phần của chiến dịch kiểm soát rộng hơn, thay vì chỉ tập trung vào…

Đọc bài gốc trên VnExpress