n

Yoga từ lâu vốn được biết đến như một phương pháp rèn luyện hướng đến sự tĩnh tại, tự nhận thức và giải phóng con người khỏi nhu cầu được công nhận từ bên ngoài. Tuy nhiên, môn luyện tập này đang dần trải qua một cuộc chuyển mình lớn khi trở thành một môn thể thao tranh huy chương, đi kèm hệ thống trọng tài, chấm điểm và các quy định chuyên nghiệp.

Sự trỗi dậy của Yogasana và giải đấu thế giới

Phiên bản thi đấu thể thao của yoga có tên gọi là yogasana. Tại giải vô địch yogasana thế giới đầu tiên diễn ra vào tháng 6/2026 tại Ahmedabad, Ấn Độ, vận động viên Vaishnavi Saravanakumar đã xuất sắc giành huy chương vàng trong bộ trang phục đỏ đính đá, thực hiện những động tác uốn dẻo, gập người trên nền nhạc rap Bollywood trước sự chứng kiến của khoảng 2.000 khán giả.

Sự kiện kéo dài trong năm ngày này quy tụ tổng cộng 522 vận động viên đến từ 79 quốc gia. Với sự hiện diện của trọng tài, bảng điểm, thứ bậc huy chương cùng quy định phòng chống doping, giải đấu mang đậm dáng dấp của một sự kiện thể thao chuyên nghiệp thay vì một buổi thực hành yoga truyền thống. Trong đó, chủ nhà Ấn Độ giành ưu thế áp đảo với 102 huy chương vàng trong tổng số 114 huy chương. Nhật Bản đứng thứ hai với ba huy chương vàng, còn Argentina xếp thứ ba nhờ hai huy chương vàng của Nabila Barraza. Tổng cộng có vận động viên từ 31 quốc gia giành được ít nhất một huy chương.

Cách thức vận hành và tầm nhìn của nhà tổ chức

Ý tưởng tổ chức thi đấu yoga không hoàn toàn mới mẻ khi cuộc thi tư thế yoga chính thức đầu tiên từng diễn ra tại Kolkata, Ấn Độ vào năm 1973. Dù vậy, phải đến thời gian gần đây, các nhà tổ chức mới đẩy mạnh việc đưa bộ môn này vươn tầm thế giới.

Theo Chủ tịch Yogasana Bharat Udit Sheth, yogasana không đồng nghĩa với toàn bộ yoga. Nếu yoga bao gồm nhiều khía cạnh như thiền định, kiểm soát hơi thở và các nguyên tắc đạo đức, thì yogasana chỉ tập trung vào các tư thế thể chất (asana). Hình thức thi đấu này mang nét tương đồng với thể dục dụng cụ, nơi các vận động viên được đánh giá dựa trên độ khó, sự chính xác, khả năng giữ thăng bằng, sức mạnh và kiểm soát cơ thể trong bài biểu diễn kéo dài khoảng ba phút với 7 hoặc 8 tư thế khó, thậm chí phải duy trì tư thế trong 60 giây ở một số nội dung.

Tranh cãi về giá trị cốt lõi

Việc đưa yoga lên sàn đấu thể thao đã tạo ra những luồng ý kiến trái chiều sâu sắc:

• Quan điểm phản đối: Giáo viên yoga lâu năm tại Anh Divya Kohli cho rằng việc chấm điểm các tư thế khó đi ngược lại nền tảng triết lý của yoga, bởi người thực hành cần học cách vượt qua cái tôi thay vì tìm kiếm sự công nhận từ bên ngoài. Bà đánh giá việc biến yoga thành cuộc thi xem ai dẻo dai hơn là điều khó chấp nhận.
• Quan điểm ủng hộ: Ngược lại, Chủ tịch Liên đoàn Yoga Thể thao Anh Sam Cruickshank nhận định các cuộc thi mang lại động lực tập luyện, giúp đánh giá sự tiến bộ và kết nối cộng đồng, tương tự cách võ thuật duy trì tinh thần dù có tổ chức thi đấu. Cựu vũ công ballet kiêm vận động viên ba lần vô địch châu Âu Almania Colombo cũng chia sẻ rằng thi đấu yoga đòi hỏi người tham gia phải tìm kiếm sự tĩnh tại ngay dưới áp lực sân khấu và ánh nhìn khán giả.

Hạn chế thông tin

Do giới hạn từ dữ liệu nguồn, các chi tiết cụ thể tiếp theo về diễn biến tranh luận hoặc kế hoạch chi tiết để đưa yogasana vào chương trình Olympic hiện chưa được làm rõ đầy đủ trong phạm vi bài viết.

Nguồn tham khảo

VnExpress – Khi yoga biến thành môn thể thao tranh huy chương