Dominik Szoboszlai giữ lại một điểm cho Liverpool bằng quả phạt đền ở phút 90+9, khép lại trận hòa 2-2 nghẹt thở trước Newcastle tại St James’ Park. Đội bóng của Andoni Iraola cầm bóng 61%, dứt điểm nhiều và hai lần tìm được bàn gỡ. Nhưng phía sau tinh thần chiến đấu ấy là một nghịch lý đáng lo: Newcastle chỉ cầm bóng 39% nhưng tạo ra ba cơ hội lớn, trong khi Liverpool không có một big chance nào. Trận ra mắt Premier League của Iraola vì thế vừa cho thấy phẩm chất của Liverpool mới, vừa phơi bày những vấn đề mà một quả penalty phút 99 không thể che giấu. Reuters

Một trận đấu rất Newcastle và cũng rất Liverpool

St James’ Park chưa bao giờ là nơi dễ chơi.

Nhưng trận đấu này còn có thêm một tầng cảm xúc đặc biệt.

Hai CLB cùng tưởng niệm Kevin Keegan, huyền thoại có mối liên hệ sâu sắc với cả Newcastle và Liverpool, sau khi ông qua đời vào tháng 7 ở tuổi 75. Reuters

Sau những nghi thức cảm xúc là 90 phút cộng thời gian bù giờ đầy hỗn loạn.

Anthony Elanga mở tỷ số cho Newcastle ngay phút thứ 5.

Cody Gakpo gỡ hòa cho Liverpool sau giờ nghỉ.

Joe Willock đưa Newcastle vượt lên một lần nữa.

Và khi đội chủ nhà tưởng đã có ba điểm, Lewis Hall phạm lỗi với Victor Munoz trong vòng cấm.

Szoboszlai bước lên.

Phút 90+9.

2-2. Reuters

Iraola lập tức nhận ra Premier League không cho thời gian thích nghi

Đây là trận Premier League đầu tiên của Andoni Iraola trên cương vị HLV Liverpool.

Ông nhận được một bài kiểm tra hoàn hảo về sự khắc nghiệt của giải đấu.

Liverpool có bóng.

Newcastle có cường độ.

Liverpool cố xây dựng.

Newcastle tấn công trực diện.

Liverpool muốn kiểm soát.

Newcastle muốn phá trạng thái kiểm soát đó.

Và chỉ năm phút sau tiếng còi khai cuộc, Elanga ghi bàn.

Một HLV mới không thể mong đợi bài học rõ ràng hơn thế.

61% possession nhưng Newcastle tạo ba big chances

Đây là thống kê đáng phân tích nhất.

Liverpool kiểm soát bóng 61%.

Newcastle chỉ 39%.

Liverpool có 27 cú sút so với 13.

Liverpool có 7 cú sút trúng đích so với 4.

Nhìn những con số này, có thể nghĩ Liverpool hoàn toàn áp đảo.

Nhưng Newcastle tạo 3 big chances.

Liverpool: 0. ESPN.com

Đây là nghịch lý.

Liverpool tạo volume.

Newcastle tạo quality.

Đó chính xác là vấn đề Iraola phải nghiên cứu.

Không phải cú sút nào cũng có giá trị như nhau

27 cú sút nghe rất mạnh.

Nhưng bóng đá hiện đại không thể phân tích hiệu quả tấn công chỉ bằng shot count.

Một cú sút từ 25 mét khi có ba hậu vệ chắn trước mặt không giống một tình huống đối mặt.

Một cú đánh đầu bị kèm chặt không giống cutback tới cầu thủ trống ở trung tâm.

Đây là lý do xG và big chances cung cấp thêm bối cảnh.

Theo thống kê ESPN, Liverpool có xG khoảng 2,71, Newcastle 1,42, nhưng một phần đáng kể xG của Liverpool đến từ quả penalty cuối trận. ESPN.com

Nói cách khác, trước tình huống phút 90+9, khả năng biến quyền kiểm soát thành cơ hội cực kỳ rõ ràng của Liverpool không thuyết phục như số lượng cú sút gợi ý.

Newcastle cho thấy cách phá Liverpool

Đội chủ nhà không cần tranh possession.

Họ tập trung vào không gian.

Liverpool muốn đưa quân số lên phía trước.

Newcastle chờ thời điểm giành lại bóng.

Sau đó tăng tốc.

Đây là cách đặc biệt hiệu quả trước một đội bóng đang trong quá trình chuyển đổi chiến thuật.

Các relationship của Liverpool dưới Iraola chưa thể hoàn thiện ngay lập tức.

Ai dâng?

Ai ở lại?

Ai bảo vệ trung tâm?

Ai phản pressing khi mất bóng?

Chỉ cần một trong các câu hỏi ấy chưa có câu trả lời đồng bộ, Newcastle có thể khai thác.

Bàn của Elanga là lời cảnh báo sớm

Phút thứ 5.

Liverpool chưa kịp ổn định.

Newcastle đã dẫn trước.

Anthony Elanga cung cấp chính thứ vũ khí nguy hiểm nhất trong một trận đấu chuyển trạng thái: tốc độ.

Khi một đội muốn kiểm soát bóng cao trên sân, khoảng trống luôn tồn tại phía sau.

Không có hệ thống nào loại bỏ hoàn toàn điều đó.

Mục tiêu của rest defence là kiểm soát rủi ro.

Nếu cấu trúc phía sau không tốt, một đường chuyền có thể biến possession của bạn thành cơ hội của đối thủ.

Newcastle hiểu điều đó.

Iraola không từ bỏ cách chơi

Điểm tích cực là Liverpool không hoảng loạn.

Một đội bóng có thể phản ứng với bàn thua sớm bằng cách phá bỏ toàn bộ kế hoạch.

Liverpool không làm vậy.

Họ tiếp tục kiểm soát.

Tiếp tục đưa bóng lên.

Tiếp tục ép Newcastle phải phòng ngự.

Điều này cuối cùng tạo ra bàn gỡ của Cody Gakpo sau giờ nghỉ.

Đây là phẩm chất quan trọng.

Một hệ thống mới chỉ có cơ hội phát triển nếu HLV và cầu thủ tin vào nó ngay cả khi trận đấu diễn ra không thuận lợi.

Gakpo cho thấy giá trị của sự linh hoạt

Cody Gakpo tiếp tục là một profile rất hữu ích.

Anh có thể xuất phát từ biên.

Có thể đi vào trong.

Có thể dứt điểm.

Có thể hoạt động gần tiền đạo.

Điều đó đặc biệt phù hợp với một HLV muốn tạo các overload ở khu vực trung tâm và half space.

Bàn gỡ không chỉ đưa Liverpool trở lại trận đấu.

Nó cho Iraola thêm bằng chứng rằng Gakpo có thể là một mắt xích quan trọng trong cấu trúc tấn công mới.

Nhưng 1-1 không khiến Newcastle thay đổi bản chất.

Đội chủ nhà vẫn chờ cơ hội.

Newcastle không cần bóng để nguy hiểm

Đây là điểm Liverpool phải đặc biệt lưu ý.

Một đội có 39% possession nhưng tạo ba big chances nghĩa là họ sử dụng thời lượng kiểm soát bóng rất hiệu quả. ESPN.com

Newcastle không cố giữ bóng để cải thiện thống kê.

Khi có bóng, họ tìm cách tiến lên.

Đó là verticality.

Một hoặc hai đường chuyền.

Tấn công khoảng trống.

Đưa bóng vào khu vực nguy hiểm.

Điều này khiến Liverpool luôn phải cảnh giác ngay cả trong giai đoạn tưởng như họ đang áp đảo.

Joe Willock và cú đánh vào điểm yếu Liverpool

Khi Joe Willock đưa Newcastle dẫn 2-1 cuối trận, St James’ Park gần như tin rằng ba điểm đã được giữ lại.

Đây là thời điểm đặc biệt khó với Iraola.

Liverpool đã bỏ rất nhiều năng lượng.

Thời gian gần hết.

Đối phương có thể lùi sâu.

Game state hoàn toàn đứng về Newcastle.

Trong trạng thái ấy, khả năng tạo cơ hội thường giảm mạnh.

Đội đang dẫn không còn cần pressing cao.

Họ có thể đưa nhiều cầu thủ vào vòng cấm.

Khoảng trống biến mất.

Liverpool buộc phải tấn công trong điều kiện khó nhất.

Nhưng tinh thần Liverpool vẫn còn

Đây là điều Iraola nhấn mạnh sau trận.

Liverpool không từ bỏ.

Họ tiếp tục đẩy bóng vào khu vực nguy hiểm.

Tiếp tục gây áp lực.

Và cuối cùng Victor Munoz buộc Lewis Hall phải đưa ra một quyết định phòng ngự.

Hall phạm lỗi.

Trọng tài Stuart Attwell chỉ tay vào chấm penalty.

Szoboszlai nhận trách nhiệm. ESPN

Đây là thời điểm tâm lý cực kỳ khó.

Phút 90+9.

Sân khách.

Cả St James’ Park gây áp lực.

Một cú sút quyết định Liverpool rời sân với 0 hay 1 điểm.

Szoboszlai ghi bàn.

Penalty cứu kết quả, không xóa vấn đề

Đây là ranh giới cần làm rõ.

Liverpool xứng đáng được khen về tinh thần.

Nhưng không nên sử dụng bàn phút 99 để kết luận hệ thống đã vận hành tốt.

Một HLV phải tách outcome khỏi process.

Outcome:

Liverpool hòa 2-2.

Process:

Đối phương tạo ba big chances.

Liverpool không tạo big chance nào ngoài bối cảnh penalty được tính riêng trong thống kê cơ hội.

Newcastle hai lần vượt lên.

Liverpool phải chạy theo tỷ số gần như toàn bộ trận đấu. ESPN.com

Iraola chắc chắn quan tâm tới phần thứ hai nhiều hơn.

Rest defence sẽ là ưu tiên số một

Đây có thể là bài toán lớn nhất.

Iraola muốn Liverpool chơi chủ động.

Nhưng chủ động không có nghĩa đưa tất cả cầu thủ lên.

Một đội tấn công tốt phải đồng thời chuẩn bị cho thời điểm mất bóng.

Khi bóng ở cánh phải, những người phía sau đứng ở đâu?

Tiền vệ nào bảo vệ trung tâm?

Trung vệ có nên bước lên?

Hậu vệ cánh đối diện bó vào hay giữ rộng?

Khoảng cách giữa ba cầu thủ bảo hiểm là bao nhiêu?

Đó là rest defence.

Nếu cấu trúc này được cải thiện, Newcastle sẽ khó tạo ra ba big chances với chỉ 39% bóng.

Counter pressing cũng phải nhanh hơn

Cách tốt nhất để ngăn phản công đôi khi không phải chạy về.

Mà là không cho đối phương thực hiện đường chuyền đầu tiên.

Đó là counter pressing.

Ngay khi mất bóng, cầu thủ gần nhất áp sát.

Người thứ hai khóa đường chuyền.

Người thứ ba bảo vệ phương án tiếp theo.

Nếu Liverpool làm điều này đồng bộ, đối phương buộc phải phá bóng.

Liverpool lấy lại quyền kiểm soát.

Nhưng nếu một người pressing và những người còn lại không theo, hệ thống bị kéo giãn.

Đây là thứ cần thời gian tập luyện.

Iraola cũng phải cải thiện chất lượng cơ hội

Vấn đề thứ hai nằm ở phía đối diện.

27 cú sút mà không tạo big chance trong thống kê của ESPN là tín hiệu cần chú ý. ESPN.com

Liverpool cần ít cú sút khó hơn.

Nhiều cú sút dễ hơn.

Nghe có vẻ đơn giản nhưng đó là toàn bộ nghệ thuật của positional attack.

Thay vì dứt điểm ngay khi nhìn thấy khung thành, có thể cần thêm một đường chuyền.

Thay vì tạt từ vị trí không thuận lợi, cần tạo cutback.

Thay vì để tiền đạo đấu hai trung vệ, cần tạo third man run.

Chất lượng cơ hội phải tăng.

Szoboszlai có thể trở thành trung tâm của Liverpool mới

Ngoài bàn penalty, Szoboszlai sở hữu bộ kỹ năng rất phù hợp với bóng đá cường độ cao.

Thể lực.

Khả năng pressing.

Sút xa.

Chuyền bóng.

Di chuyển giữa các tuyến.

Iraola cần những cầu thủ có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ trong cùng một trận.

Szoboszlai thuộc nhóm đó.

Việc anh nhận trách nhiệm ở thời điểm áp lực nhất cũng thể hiện giá trị tâm lý.

Đây có thể là cầu thủ được trao vai trò ngày càng lớn.

Newcastle cũng xứng đáng được nhìn nhận tích cực

Không nên biến toàn bộ trận đấu thành câu chuyện Liverpool chơi chưa tốt.

Newcastle trải qua mùa hè biến động.

Reuters ghi nhận CLB bước vào mùa giải mới sau nhiều thay đổi đáng kể, bao gồm cả ghế HLV và lực lượng. Reuters

Nhưng Matthias Jaissle vẫn tạo ra một đội bóng có bản sắc rất rõ trong trận đầu.

Trực diện.

Nhanh.

Quyết liệt.

Sẵn sàng chơi không bóng.

Và đặc biệt nguy hiểm khi chuyển trạng thái.

Nếu duy trì được những phẩm chất này, St James’ Park sẽ tiếp tục là điểm đến khó chịu với mọi ông lớn.

Một điểm tốt hay hai điểm mất?

Với Newcastle, chắc chắn là hai điểm mất.

Dẫn 2-1 đến phút bù thứ chín rồi để đối phương gỡ hòa luôn đau đớn.

Với Liverpool, một điểm có thể được nhìn theo hai hướng.

Xét diễn biến cuối trận, đó là một điểm giành lại.

Xét tham vọng của Liverpool, đây vẫn là hai điểm bị bỏ lại.

Hai cách nhìn đều đúng.

Điều quan trọng với Iraola là không để cảm xúc của bàn gỡ muộn che khuất dữ liệu trận đấu.

Liverpool mới đã cho thấy hai bộ mặt

Bộ mặt thứ nhất rất tích cực.

61% bóng.

27 cú sút.

Hai lần bị dẫn.

Hai lần gỡ.

Không bỏ cuộc đến phút cuối.

HLV mới nhưng tinh thần cạnh tranh vẫn còn nguyên. ESPN.com

Bộ mặt thứ hai đáng lo hơn.

Ba big chances cho Newcastle.

Không big chance từ Liverpool theo thống kê trận đấu.

Hai bàn thua.

Nhiều thời điểm dễ tổn thương khi đối phương chuyển trạng thái.

Đây chính là danh sách công việc của Iraola.

Quả penalty phút 90+9 có thể rất giá trị cho Iraola

Không chỉ vì một điểm.

Một HLV mới cần niềm tin.

Nếu Liverpool thua trận đầu tiên, mọi vấn đề chiến thuật lập tức bị phóng đại.

Một trận hòa phút 99 tạo ra cảm xúc khác.

Các cầu thủ thấy rằng hệ thống vẫn có thể đưa họ trở lại.

CĐV thấy đội bóng không bỏ cuộc.

HLV có thêm thời gian để sửa vấn đề trong môi trường ít tiêu cực hơn.

Vì thế cú sút của Szoboszlai có thể giá trị hơn một điểm trên bảng xếp hạng.

Nhưng công việc thực sự bắt đầu từ sau tiếng còi

Iraola không nên xem lại quả penalty nhiều lần.

Ông cần xem những tình huống trước đó.

Tại sao Elanga có không gian?

Tại sao Newcastle tạo ba big chances?

Liverpool mất cấu trúc ở đâu?

Tại sao 27 cú sút không chuyển hóa thành những cơ hội rõ ràng hơn?

Đó là những câu hỏi quyết định Liverpool sẽ đi tới đâu mùa này.

Newcastle 2-2 Liverpool vì thế là một trận hòa hoàn hảo để giới thiệu kỷ nguyên Iraola.

Có tham vọng.

Có bóng đá tấn công.

Có hỗn loạn.

Có điểm yếu.

Có tinh thần.

Và có một khoảnh khắc phút 90+9 cứu cả trận đấu.

Szoboszlai giúp Liverpool không rời St James’ Park với thất bại.

Nhưng nếu Iraola muốn đội bóng cạnh tranh chức vô địch, ông phải làm nhiều hơn là tạo ra một Liverpool không chịu thua.

Ông phải tạo ra một Liverpool không dễ bị đặt vào tình thế phải thoát thua.

Đó mới là bước tiếp theo.